De voorbije maanden trok het bezoekersteam in Kwaadmechelen langs bij honderd tachtigplussers. Dit initiatief werd genomen door gemeente Ham in samenwerking met Saamo. Wat ze achter de voordeur ontdekten, schetst een verrassend positief beeld: ouderen die stevig in hun schoenen staan, vaak nog zelfstandig wonen en een breed sociaal netwerk hebben.
“Het is mooi om te zien hoe onze senioren hun leven zelf in handen houden,” zegt Patrick Bosmans, schepen van Projecten en Expertise Tessenderlo-Ham. “Deze bevraging bevestigt dat ze niet alleen kranig zijn, maar ook kunnen rekenen op kinderen, buren en vrienden. Dat sterke netwerk maakt echt het verschil.”
Gastvrij en spraakzaam
De gesprekken liepen meestal langer dan gepland. 23 bezoeken duurden ongeveer een uur, maar bij 65 gezinnen bleef het team langer – soms zelfs tot drie uur. Op verschillende plaatsen vonden de vrijwilligers het moeilijk om weer afscheid te nemen, wat wijst op de behoefte aan een goed gesprek en sociaal contact.
Wie zijn ze?
In totaal werden 132 inwoners gesproken: 54 mannen en 78 vrouwen. Er wonen 22 alleenstaande mannen en 41 alleenstaande vrouwen in Kwaadmechelen, naast 32 koppels. De meeste ouderen hebben kinderen die vaak dichtbij wonen, wat een belangrijke steun vormt.
Nog steeds zelfstandig
Veel tachtigplussers wonen in hun vertrouwde huis met tuin – 79 in totaal – en 16 in een appartement. Slechts zeven ouderen denken concreet na over een verhuis.
Huishouden en tuinonderhoud nemen ze vaak nog zelf op zich, al schakelen velen kinderen of diensten in. Ook koken doen de meesten nog zelf: 71 van hen staan dagelijks achter het fornuis.
Gezondheid en mobiliteit
Een kwart van de ouderen gebruikt een persoonlijk alarmsysteem en 35 mensen krijgen dagelijks thuisverpleging. Toch blijven velen mobiel: 70 tachtigplussers rijden nog met de auto.
Samen sterk
Het sociale leven blijkt bijzonder levendig. 90 ouderen onderhouden regelmatig contact met familie, 69 met vrienden en 70 met buren. Een derde heeft dagelijks contact met iemand, en de meerderheid toch meerdere keren per week. Slechts vier ouderen gaven aan dat ze zich vaak alleen voelen en dat ook echt missen.
De kracht van de buurt
69 ouderen kunnen rekenen op burenhulp en 36 nemen actief deel aan ontmoetingen in de buurt. Hoewel 65 ouderen geen gebruik maken van het buurt- of verenigingsaanbod, blijkt er dus wel een stevige basis van verbondenheid.
Doorverwijskaartjes
Om het project ook een praktisch vervolg te geven, kregen de vrijwilligers doorverwijskaartjes mee. Bij elk huisbezoek lieten ze zo’n kaartje achter met de contactgegevens van een vaste medewerker die als aanspreekpunt fungeert. Op dat kaartje kan de oudere bovendien aanduiden of hij ergens hulp bij kan gebruiken of bijkomende informatie wenst. Zo wordt het gesprek niet alleen een warme ontmoeting, maar ook een opstap naar concrete ondersteuning waar nodig.
Een positief signaal
De kern van het verhaal? Kwaadmechelen telt kranige tachtigplussers, stevig ingebed in hun buurt en gesteund door familie en vrienden.
“Deze resultaten geven ons vertrouwen voor de toekomst,” besluit schepen Bosmans. “Maar ze zijn ook een uitnodiging: laten we er samen voor zorgen dat die verbondenheid blijft groeien, zodat niemand uit de boot valt. Met de 3 buurtwerkers die onze gemeente Tessenderlo-Ham ondertussen heeft trekken we de buurten in en houden we een vinger aan de pols. Eenzaamheid is een verdoken probleem dat moeilijk op te sporen is. Graag willen we in de volgende legislatuur ook andere buurten in de gemeente bevragen.”
Na de geurhinder en het gaslek die woensdagavond in Tessenderlo-Ham en Beringen werden vastgesteld, vraagt burgemeester Marc Heselmans (CD&V) duidelijke afspraken met Chevron Phillips. Niet omdat er op dat moment een acuut gevaar was voor de bevolking, maar omdat inwoners en gemeentelijke diensten tijdig moeten weten wat er aan de hand is.
De Sint-Lambertuskerk in Kwaadmechelen staat voor een belangrijke transformatie. Het kerkschip zal gedeeltelijk worden afgebroken, terwijl de historische en beschermde kerktoren behouden blijft en wordt gerestaureerd. Op de vrijgekomen site komt een groene, klimaatrobuuste belevingsruimte die opnieuw een betekenisvolle plek wil worden voor de buurt.
Tessenderlo-Ham krijgt er twintig kwalitatieve woningen bij in de Begijnenwinning. Tien woningen worden aangeboden als sociale huurwoning, de andere tien zijn koopwoningen. Dankzij een innovatieve bouwmethode met houtskeletbouw kon het volledige project in amper vier maanden worden gerealiseerd.