De Sint-Lambertuskerk in Kwaadmechelen staat voor een belangrijke transformatie. Het kerkschip zal gedeeltelijk worden afgebroken, terwijl de historische en beschermde kerktoren behouden blijft en wordt gerestaureerd. Op de vrijgekomen site komt een groene, klimaatrobuuste belevingsruimte die opnieuw een betekenisvolle plek wil worden voor de buurt.
De kerk werd in 2023 ontwijd. Uit onderzoek bleek dat een grondige renovatie van het volledige kerkschip financieel niet haalbaar was. Daarom kiest Tessenderlo-Ham voor een toekomstgerichte oplossing waarbij het waardevolle erfgoed van de kerktoren behouden blijft en tegelijk ruimte ontstaat voor een nieuwe invulling van de site.
“Met dit project willen we erfgoed en toekomst met elkaar verbinden. De beschermde kerktoren blijft als herkenningspunt behouden en wordt gerestaureerd. Tegelijk creëren we ruimte voor groen, ontmoeting en klimaatadaptatie”, zegt waarnemend burgemeester en schepen van Ruimtelijke Ordening Stefan Govaerts (CD&V).
De aanvraag voor de omgevingsvergunning voor de gedeeltelijke afbraak van het kerkschip is momenteel in behandeling. De gemeente verwacht hierover in augustus duidelijkheid. De restauratie van de kerktoren is voorzien vanaf eind september of begin oktober. Zodra die werken voldoende gevorderd zijn, kan ook de afbraak van het kerkschip starten.
Ondertussen wordt verder gewerkt aan de plannen voor de nieuwe invulling. In augustus en september gaat de gemeente op zoek naar een ontwerper of landschapsarchitect die de groene belevingsruimte vorm kan geven. In het najaar volgt de aanbesteding voor de afbraakwerken.
Voor de uiteindelijke aanleg van de nieuwe ruimte wordt vervolgens een bijkomende omgevingsvergunning aangevraagd. Die procedure is voorzien in het voorjaar van 2027. De effectieve aanleg van de groene belevingsruimte staat gepland voor het najaar van 2027.
De nieuwe site wordt meer dan alleen een plaats waar een kerkgebouw verdwijnt. Grote delen van de bestaande buitenmuren blijven behouden, waardoor het historische karakter van de plek zichtbaar blijft en een bijzondere, bijna ruïneachtige sfeer ontstaat.
De beschermde kerktoren vormt het centrale erfgoedelement. Rond die toren ontstaat ruimte voor groen en ontmoeting, met aandacht voor klimaatbestendigheid en de historische en archeologische waarde van de locatie.
Voor de herontwikkeling kan Tessenderlo-Ham bovendien rekenen op 443.000 euro Europese steun via het EFRO-programma voor het project Koele Klimaatkerk Kwaadmechelen. Die middelen worden ingezet voor de gedeeltelijke afbraak van het kerkschip en de omvorming van de site tot een klimaatrobuuste, groene belevingsruimte.
De gemeente wil de nieuwe plek niet van bovenaf ontwerpen. Samen met de buurt wordt een participatietraject opgezet om te bekijken welke invulling het best aansluit bij de noden en wensen van Kwaadmechelen.
Ook jongeren worden bij het project betrokken. De gemeente onderzoekt daarvoor een samenwerking met jeugdhuis De Stip.
Voor de periode tussen de afbraakwerken en de definitieve aanleg van de groene ruimte wordt bovendien bekeken of een tijdelijke invulling mogelijk is. Ook daarover wordt momenteel overleg gepleegd.
Wie de huidige Sint-Lambertuskerk nog een laatste keer wil bezoeken, krijgt daarvoor binnenkort een bijzondere gelegenheid.
Op 13 september vindt de Open Monumentendag plaats met als thema ‘In goede handen’. Heemkunde Ham werkt voor die gelegenheid een fototentoonstelling uit. Bezoekers krijgen bovendien de kans om de kerktoren te beklimmen.
Die dag worden ook de plannen voor de toekomstige site voorgesteld. Zo krijgen inwoners niet alleen de kans om afscheid te nemen van het kerkschip, maar ook om kennis te maken met de nieuwe toekomst die voor deze bijzondere plek wordt voorbereid.
Meer informatie over Open Monumentendag in Tessenderlo-Ham
Van een gesloten kerkgebouw naar een open, groene plek voor de buurt: de Sint-Lambertussite krijgt een nieuwe toekomst, met respect voor haar verleden.
Na de geurhinder en het gaslek die woensdagavond in Tessenderlo-Ham en Beringen werden vastgesteld, vraagt burgemeester Marc Heselmans (CD&V) duidelijke afspraken met Chevron Phillips. Niet omdat er op dat moment een acuut gevaar was voor de bevolking, maar omdat inwoners en gemeentelijke diensten tijdig moeten weten wat er aan de hand is.
Tessenderlo-Ham krijgt er twintig kwalitatieve woningen bij in de Begijnenwinning. Tien woningen worden aangeboden als sociale huurwoning, de andere tien zijn koopwoningen. Dankzij een innovatieve bouwmethode met houtskeletbouw kon het volledige project in amper vier maanden worden gerealiseerd.
Op zaterdag 30 mei start de ticketverkoop voor het nieuwe cultuurseizoen van Het Loo in Tessenderlo-Ham. Opvallend dit jaar is de sterke aanwezigheid van lokaal talent uit eigen gemeente op het podium.