Tijdens de gemeenteraad van 23 juni werd het geactualiseerde kerkenbeleidsplan goedgekeurd, zoals voorgeschreven door het Eredienstendecreet. Deze herziening komt er na negen jaar, en dat is geen overbodige luxe: de rol van kerken in onze samenleving is in de afgelopen jaren sterk veranderd. Het nieuwe beleidsplan houdt een inventarisatie en beoordeling van de kerken in Roeselare in en bekijkt per kerkgebouw de werking op vandaag en welke toekomstmogelijkheden er zijn.
Gemeenteraadslid Ria Vanzieleghem kwam tussen op het thema in de gemeenteraad en benadrukte dat een kerkenbeleidsplan meer moet zijn dan een technische inventaris of behoudsplan van religieuze functies:
"Dit plan biedt een unieke kans om kerken weer stevig in te bedden in het sociale en culturele weefsel van onze wijken en deelgemeenten. Het vraagt een langetermijnvisie die de gemeenschap versterkt."
Volgens Vanzieleghem moeten lokale actoren zoals buurtbewoners, scholen, verenigingen en andere belanghebbenden actief betrokken worden bij de toekomstige invulling van deze gebouwen. Zij kennen de noden van hun buurt als geen ander.
"Nieuwe bestemmingen kunnen variëren van culturele ruimtes en buurtkeukens tot vergaderplaatsen voor verenigingen of broedplaatsen voor lokale initiatieven zoals deelmobiliteit of milieuprojecten."
Doordachte beslissingen en participatie
Schepen Mieke Vanbrussel legde uit dat de basis van het kerkenbeleidsplan uitgewerkt werd door de verschillende pastorale eenheden per parochie, in samenwerking met het Centraal Kerkbestuur en de kerkfabrieken. Wat betreft mogelijke herbestemmingen, is het volgens haar belangrijk dat dit doordacht gebeurt: "Misschien is het zelfs beter om eerst tijdelijk gebruik toe te laten, in plaats van meteen te herbestemmen. Zo kunnen we beter aftoetsen wat werkt en wat niet." Ze benadrukte dat er geen overhaaste beslissingen worden genomen. "Elke beslissing moet gedragen zijn en het spreekt voor zich dat ook de lokale gemeenschap en de buurtbewoners betrokken worden in een een participatietraject."
Een plan met oog op de toekomst
Het goedgekeurde kerkenbeleidsplan vormt een belangrijk kader om kerkgebouwen duurzaam en zinvol te integreren onze stad. Met enerzijds de religieuze functie, maar daarnaast ook als dynamische plekken die inspelen op de veranderende behoeften van burgers. Het stadsbestuur wil dan ook inzetten op een kerkenvisie met respect voor de historische en sociale waarde van deze gebouwen. De recente herbesteming van de kerk in Beitem tot gemeenschapsszaal Beythem Kerke is alvast een goed voorbeeld.
De komende jaren wordt het afwachten hoe deze plannen concreet vorm zullen krijgen, maar het uitgangspunt is duidelijk: kerken moeten een betekenisvolle rol spelen in hun buurt.
Samenvatting van de plannen
Binnen de Pastorale Eenheid Heilige Clara en Franciscus wordt de Godelievekerk aangeduid als hoofdkerk. Deze zal fungeren als centrale plek voor eerste communies, vormsels, doopsels, huwelijken en uitvaarten. Ook parochiale vieringen en gebedsmomenten blijven er doorgaan. De Heilig Hartkerk en Onze-Lieve-Vrouwekerk krijgen een afbouwscenario: vanaf 2029 vinden daar geen liturgische vieringen meer plaats. Jongerenvieringen op Krottegem blijven wel behouden. De Sint-Michielskerk blijft decanale kerk, maar met een minder vieringen: vanaf 2028 enkel nog weekendvieringen, en vanaf 2030 geen communies of vormsels meer. Andere ceremonies (doopsels, huwelijken, uitvaarten) blijven wel mogelijk net als culturele evenementen of als toeristische hotspot. De keuze voor de Godelievekerk als centrale kerk komt er door een aantal praktische voordelen zoals ligging, infrastructuur een een goed draaiende huidige werking.
In Rumbeke, binnen de Pastorale Eenheid Heilige Vincent, wordt de Sint-Petrus en Pauluskerk aangeduid als hoofdkerk. De kerk in Oekene blijft populair voor huwelijken. Voor de kerk op de Zilverberg is een herbestemming wenselijk gezien het sterk verminderde aantal vieringen.
De kerk van Beveren, onderdeel van de Pastorale Eenheid Sint Germanus, kende al een afbouw: sinds dit jaar zijn er geen weekvieringen meer, wel nog zondagsmissen en plechtigheden. Sporadisch wordt het gebouw ook cultureel gebruikt.