Tijdens de jaarlijkse landbouwvergadering kwamen op initiatief van de gemeente en de landbouwraad op vrijdag 27 februari 2026 een 50-tal Peltse landbouwers samen met energie-experten en regionale partners om de grote uitdagingen én kansen in de sector te bespreken. De avond stond volledig in het teken van energie, waterkwaliteit en samenwerking.
Energie centraal: kansen voor landbouwers
Raf Drieskens schetste als voorzitter van Aspiravi de snelle evolutie van de energiemarkt: de groei van hernieuwbare productie, het belang van flexibiliteit en de overgang van een centraal naar een decentraal systeem.
Energiedeskundige Gunter Walmagh benadrukte dat timing cruciaal wordt in de energietransitie: vraag en aanbod moeten steeds vaker per kwartier op elkaar worden afgestemd. Dat creëert uitdagingen, maar ook grote financiële kansen voor landbouwbedrijven die flexibel kunnen schakelen. Hij riep landbouwers op om te starten met een energieboekhouding, zodat verbruik, piekvermogen en mogelijke besparingen inzichtelijk worden. “Energie wordt een strategische bedrijfsbeslissing,” aldus Walmagh. “Wie slim omgaat met productie en verbruik, kan nieuwe inkomstenstromen creëren.”
De landbouwer evolueert van energieverbruiker naar energiemanager
Fien Van Esch, energieconsulente bij Boerenbond, lichtte toe hoe landbouwbedrijven evolueren van klassieke energiegebruikers naar actieve spelers op de energiemarkt. Door hoge verbruiken, beschikbare ruimte en flexibiliteit hebben landbouwbedrijven een uitzonderlijk potentieel.
Zij gaf een overzicht van de verschillende technieken. Ook flexibiliteit werd toegelicht: het verschuiven van verbruik, het bufferen van energie of slim laden. Het stijgende aantal uren met negatieve elektriciteitsprijzen toont volgens Van Esch het belang van flexibiliteitsoplossingen aan. Daarnaast kwamen voorbeelden van energiegemeenschappen aan bod, waarbij landbouwers, burgers en bedrijven samenwerken rond productie en delen van energie.
Coöperatie: energie in handen van landbouwers
Peltse landbouwer Bram Agten presenteerde de werking van Farmpower, de snelgroeiende energiecoöperatie “door en voor boeren”, opgericht in 2022. Intussen telt Farmpower meer dan 200 leden.
De coöperatie biedt landbouwers:
- collectieve onderhandelingen voor betere energiecontracten
- mogelijkheden voor netondersteuning via batterijprojecten
- kennisdeling en innovatie via Farmpower Academy
- een sterkere positie in de energiemarkt
Waterkwaliteit: vooruitgang, maar uitdagingen in Noord-Limburg
Sander Palmans (PVL) bracht een overzicht van de waterkwaliteit in de regio. Hoewel Vlaanderen de beste nitraatresulaten haalt sinds de start van de metingen, blijft Noord-Limburg een knelpuntregio. Zanderige bodems, ondiep grondwater en historische vervuiling zorgen ervoor dat verbeteringen trager zichtbaar zijn.
In het afstroomgebied Dommel werden de resultaten van vier wakkere meetpunten besproken. Verschillende meetlocaties in Pelt overschreden het afgelopen jaar geregeld de drempelwaarden.
Palmans lichtte ook lopende projecten toe. Via het erf- en silosappenproject voerden reeds heel wat Peltse bedrijven al snelle verbetermaatregelen door. De aanpassingen die nodig zijn aan de infrastructuur van de landbouwbedrijven vergen wat meer tijd. Het W.A.T.E.R.-project – mede gefinancierd door Europa en provincie limburg – is net opgestart en focust op het verhogen van kennis en inzichten rond maatregelen zoals beregening en bodemkwaliteit.
Sterke Peltse landbouwsector in beweging
Of het nu gaat om energieproductie, flexibiliteit, coöperaties of waterkwaliteit: landbouwers spelen een steeds actievere rol in grote maatschappelijke uitdagingen. De aanwezige organisaties riepen landbouwers op om maximaal gebruik te maken van ondersteuning en zich te verenigen in initiatieven zoals coöperaties en lokale kennisgroepen.
Schepen van landbouw Liesbeth Fransen besluit: “Deze vergadering toonde een landbouwsector die inzet op samenwerking, innovatie en duurzaamheid, een sector die volop in beweging is.”
