Houtkantenbeheer voor een veerkrachtige bodem

In 2016 pionierde Boerennatuur Vlaanderen met het inwerken van houtsnippers in de landbouwbodem. Als deel van het project Bodemgoud nemen zij nu samen met het Proef- en Vormingscentrum voor Landbouw en het Regionaal Landschap Lage Kempen de voorttrekkersrol op in het gradueel strooien van de houtsnippers. Tijdens een demonstratiemoment in Pelt werd deze techniek toegelicht

Binnen het project Bodemgoud en met de financiële steun van LEADER Kempen, provincie Limburg, Pelt, Peer en Hamont-Achel hebben sinds augustus 2024 al 14 landbouwers in Noord-Limburg houtsnippers in de bodem ingewerkt, goed voor ongeveer 21 ha. Vanaf het najaar van 2026 kunnen ze zelfs houtsnippers uit eigen gemeente gebruiken dankzij de nieuwe valorisatieketens waarbij houtsnippers uit het gemeentelijk houtkantenbeheer ingezet worden als bodemverbeteraar.

“Het inwerken van houtsnippers raakt goed ingebed bij de landbouwers in Noord-Limburg. Het is fijn om te zien hoeveel landbouwers interesse hebben in deze techniek die door de opslag van CO2 een positieve maatschappelijke impact heeft. We hopen op termijn alle geïnteresseerden de kans te kunnen geven om deze techniek uit te proberen.” Aldus Fientje Verbruggen, projectcoördinator van Boerennatuur Vlaanderen.

“Door houtsnippers in de bodem in te werken, verhogen we het organische stofgehalte. Dat zorgt voor een betere bodemstructuur en maakt de bodem veerkrachtiger bij weersextremen zoals natte of droge periodes.” Zegt Marijke Gijbels, adjunct-coördinator bij PVL. Momenteel wordt geëxperimenteerd met het gradueel strooien van houtsnippers. Een bodemscan brengt vervolgens het organische stofgehalte van die percelen nauwkeuring in kaart. Zo weten de landbouwers precies waar ze extra houtsnippers moeten toevoegen voor een beter gebalanceerde bodemstructuur.

Liesbeth Fransen, schepen van landbouw van gemeente Pelt: “Als lokaal bestuur willen we landbouwers ondersteunen die zorg dragen voor hun grond. Bodemgoud helpt ons om samen te bouwen aan een sterke, toekomstgerichte landbouwsector. Hierbij is het actief inbrengen van koolstof in landbouwgronden een maatregel die de gezondheid van de akkers verbetert.”

Naast het verbeteren van de bodemkwaliteit, werkt Bodemgoud ook aan het versterken van de landschappelijke kwaliteit van houtkanten. “We beschermen toekomstbomen in houtkanten door ze een verzorgingsbeurt te geven. Aftakelende bomen behouden we zoveel mogelijk als habitatbomen, want ze zijn ecologisch bijzonder waardevol voor mossen, schimmels, spechten en vleermuizen.” Aldus Karel Hermys, medewerker landschap en natuur bij RLLK.

Inge Moors, gedeputeerde landbouw, provincie Limburg, zet mee haar schouders onder Bodemgoud: “Met het subsidieprogramma LEADER investeren we in projecten die een positieve maatschappelijke impact hebben op het gebied van innovatieve en duurzame landbouw, leefbare en levendige dorpen of biodiversiteit en landschapskwaliteit. Bodemgoud is daar een mooi voorbeeld van: het stimuleert landbouwers om zorg te dragen voor hun bodem, verbindt partners op het terrein en slaat CO2 op in de bodem, wat een belangrijke maatregel is in de strijd tegen de klimaatverandering. Een gezonde bodem is niet alleen de basis voor een rendabele landbouw, maar ook voor een veerkrachtig Limburgs landschap.”