Extra Windmolen Vandersanden
Groene stroom of blauwe lucht
Steenfabrieken Vandersanden mag zijn fel besproken derde windmolen plaatsen – de tweede die maar liefst 200 meter hoog wordt. Het lobbywerk van Terhills Resort, de bezwaren van het stadsbestuur en de inspanningen van actiegroep Warm Lanklaar bleken tevergeefs.
Afstandsregels
Op 23 mei 2025 bereikte de Vlaamse regering een akkoord over de afstandsregels voor windturbines. Er kwam op aandringen van minister Jo Brouns (cd&v) een nieuwe verstrengde vuistregel die stelt dat een windturbine van 200 meter of hoger minstens drie keer de tiphoogte verwijderd moet zijn van de dichtstbijzijnde woning. Met andere woorden: een windmolen van 200 meter moet minstens 600 meter verwijderd staan van de dichtstbijzijnde woning.
De minister verleende deze vergunning dan ook conform de wettelijke bepalingen: de dichtstbijzijnde woning ligt namelijk op 610 meter afstand, terwijl de wettelijke ondergrens slechts 600 meter bedraagt. Het was dan ook niet ondenkbaar dat het bedrijf de vergunning zou krijgen, ondanks de pijnlijk krappe marge.
We betreuren deze beslissing voor de inwoners, maar beseffen ook dat het veel slechter had kunnen aflopen. In industrie- of havengebieden gelden immers géén afstandsregels voor de bouw van dergelijke reuzen.
"Het is voor ons heel belangrijk dat we die afstand van een windturbine tot een woongebied respecteren. Het kan niet zijn dat je in tuinen van mensen zulke mastodonten gaat neerpoten."
– Jo Brouns aan VRT NWS
Moulin Rouge, Moulin Vooruit
Het cd&v-voorstel om de afstandsregels voor windturbines in woongebieden te verstrengen, werd binnen de Vlaamse regering vurig bekampt door minister van Energie Melissa Depraetere (Vooruit). Zij moest en zou tegen 2030 voor 2,8 gigawatt aan windenergie zorgen om haar “windmolendoel” en de klimaatdoelen te halen.
Volgens de regels die Brouns wilde invoeren, zou dat doel echter onhaalbaar worden. Het resultaat: een ongemakkelijk compromis. cd&v mocht haar verstrengde afstandsregels voor woongebieden behouden, maar om toch genoeg ruimte voor windmolens te creëren, duidde de Vlaamse regering - onder druk van Vooruit - specifieke zones aan waar de grotere exemplaren wél toegelaten zijn. Het gaat dan om locaties zoals havengebieden, langs autosnelwegen en in industriegebieden – zoals dat in Dilsen-Stokkem.
Maar als het van Vooruit had afgehangen, waren zulke monsters van 200 meter ook in woongebieden mogelijk geweest.
Don Quichot
Ruim 800 inwoners tekenden bezwaar aan, grotendeels dankzij de inzet van de actiegroep Warm Lanklaar, we zijn hen daarvoor ook dankbaar. Ook spreken we onze dank uit aan het Departement Omgeving dat het zich over de bezwaren heeft gebogen.
Het punt blijft: het is ontzettend moeilijk om tegen windturbines te zijn. Je wordt al snel weggezet als iemand die aan NIMBY lijdt (Not In My Backyard – niet in mijn achtertuin), en daarmee is de discussie vaak meteen gedaan.
Wij willen dan ook niet blind en vol vuur ten strijde trekken tegen windmolens. Als cd&v zijn wij ons bewust van de voordelen van groene energie en de noodzaak om bedrijventerreinen op een milieuvriendelijke manier van energie te voorzien. Maar de realiteit is ook dat Vlaanderen eigenlijk te klein is voor die enorme windturbines. Iedereen is voor windenergie - zolang er maar geen overlast is. En dat is helaas een illusie. Wat wél kan, is wat nu gebeurt: dat mensen bezwaar kunnen indienen, dat die bekeken en beargumenteerd worden, en dat er dan – binnen het wettelijk kader – een beslissing wordt genomen. In dit geval is die beslissing niet in het voordeel van veel inwoners van Lanklaar uitgedraaid, en dat betreuren we. Maar we zijn wel blij dat dankzij de nieuwe, duidelijke regels andere woongebieden grotendeels gespaard blijven.
Toch vinden we dat Vandersanden het recht heeft om zo’n vergunning aan te vragen. Het bedrijf gaf aan dat ze het merendeel van de opgewekte energie intern zullen gebruiken. Dat is positief, maar toch blijft de vraag of een kleiner model geen werkbare oplossing had kunnen zijn. Dergelijke ‘kleinere’ turbines zijn inderdaad minder rendabel, maar ze hadden wellicht voor minder bezorgdheid en weerstand gezorgd in de buurt — zeker gezien de reacties op de eerste turbine van 200 meter.
Blauw cadeau
Lydia Peeters was tijdens haar interview met TVL duidelijk op haar tenen getrapt. Vandersanden had indertijd namelijk een vergunning om een fabriekshal op hun terrein te bouwen. Het bedrijf bedacht zich, liet de vergunning vervallen en heeft zo duidelijk de toorn van de eerste schepen op haar nek gehaald, waardoor zij hun verdere plannen tegenwerkt. Zover voor de partij van ondernemers.
Toch heeft ook deze windmolen een liberale ondergrond. We moeten daarvoor terug in de tijd naar de regering-Verhofstadt I (liberalen, socialisten en groenen). Guy Verhofstadt had destijds het schitterende idee om het Belgische groene collectief aan boord te hijsen. Daarvoor moesten de liberalen uiteraard met de broek op de knieën een prijs betalen. Die donkergroene prijs was de uitverkoop van onze energiesector aan het buitenland en de kernuitstap. Waanzinnig uiteraard, omdat ons land simpelweg niet zonder kernenergie kan en omdat er zelfs vandaag de dag nog lang geen grootschalig alternatief is. De VLD (nu Open VLD) had toen geen flauw idee hoe het land op een betrouwbare manier van stroom voorzien kon worden. Politieke overlevingsdrang boven doordachte planning, typisch voor Verhofstadt.
Van die liberale uitverkoop plukken we vandaag de dag nog altijd de vruchten, enerzijds door de massale invoer van elektriciteit uit het buitenland, vooral uit Frankrijk waar het ironisch genoeg opgewekt wordt met kernenergie, en anderzijds via de massale bouw van windmolens. Beide zijn blauwe cadeaus.
Luchtkastelen
Onze collega’s van Team 3650 pleiten dan weer voor de opmaak van een gemeentelijk windturbinebeleid. Ze willen de ecologische waarde van gebieden onderzoeken, en de mening van omwonenden meenemen in een “afwegingskader”. Met andere woorden: de gemeente neemt het werk van Vlaanderen over, en zal dan suggereren waar er al dan niet nog windmolens mogen komen. Wij kunnen u het resultaat van dat onderzoek nu al meegeven, zonder enige kost: nergens.
Velen zijn namelijk voorstander van windenergie - tot er een turbine in de eigen achtertuin gepland staat. Dan volgt steevast een negatief advies. En volgens Team 3650 moet dat advies dan blind gevolgd worden door het stadsbestuur. Maar hoe wil men in godsnaam aan Brussel uitleggen dat er “nergens plaats” is? Of dat er “geen draagvlak” bestaat? Dat laatste is uiteraard belangrijk, maar als men omwille van NIMBY-reacties (Not In My Backyard) élke locatie uitsluit, dan is het hele proces gewoon een dure farce.
Bovendien willen ze strengere minimumnormen opleggen dan wat Vlaanderen zelf wettelijk vastlegt. Alleen: dat is geen bevoegdheid van de gemeente. Meer nog, het is in strijd met de wet.
En stel dat het hen toch zou lukken om die strengere normen door te drukken, dan is het resultaat simpel: in Dilsen-Stokkem komt er geen enkele nieuwe windturbine meer bij. Volgens hen leven we op een roze wolk, waar de energie van morgen zomaar uit de lucht komt vallen. Uiteindelijk zal Vlaanderen hen wel op het matje roepen, en wat zullen ze dan zeggen? Dat de wet hen niet goed uitkwam, dus hebben ze die maar naast zich neergelegd?
Door keuzes uit het verleden (of het gebrek daaraan) worden we vandaag geconfronteerd met de realiteit: windturbines zijn, of we dat nu leuk vinden of niet, een deel van de oplossing. Alles afblokken omdat het “niet goed aanvoelt” of niet in de juiste “vibe” past, is geen beleid. Het is stilstand.
Onvoorstelbaar
Over de inplanting van deze windmolen stellen we ons uiteraard ernstige vragen, en het is onze plicht als partij – en ook als burger – om dat ook te doen. Maar we moeten ook de hypocrisie van bepaalde partijen aan de kaak durven stellen.
Hoe kan een partij zoals Vooruit Plus oppositie voeren tegen het beleid van Melissa Depraetere, die de uitzonderingsregels voor windturbines faciliteerde en superwindmolens in woongebieden wou toelaten? Of hoe kan de VLD oppositie voeren tegen de situatie die ze zelf gecreëerd hebben? Het is dankzij hun koehandel dat we het hele land moeten volproppen met dergelijke Eifeltorens. Ze zijn maar al te graag uit op het viseren van een minister die niet van hun partij is, maar zodra het over de fouten van hun nationale top gaat, is het akelig stil.
Windmolens draaien op wind, maar dit beleid draait vooral op schijn. Als de politieke bochten energie opleverden, hadden we allang geen windmolens meer nodig.
